تبلیغات
mehr54.b36@gmail.com صنایع دستی ایران تنظیم کننده مرتضی اسکندرنژاد - قواره بری( اروسی سازی ، سر کله سازی

 رشته های کم رونق صنایع دستی

 

هنر قواره بری:

این هنر عبارت از بکارگیری نقوش دوار و منحنی بر روی قطعات چوبی و چیدن آنها به دنبال هم برای ساختن در و پنجره می باشد.

به نظر می رسد که این هنر از دوران قاجار رواج پیدا کرده است. مراحل ساخت و اجرای این هنر شبیه هنر گره چینی*است، با این تفاوت که قطعات چوبی براساس طرح سنتی  (دوار) برشهای متفاوتی نسبت به برشهای هنر آلت چینی و گره چینی دارند.

نقش اصلی در این هنر، طرح اسلیمی است، تا جایی که این هنر به اسلیمی چینی معروف شده است. نقش اسلیمی متشکل از قوسهای دورانی زیباست که با انشعاب های زیبایی کامل می گردد. این طرح انواع و اقسام مختلفی دارد. در واقع یکی از طرحهای ما در هنرهای سنتی است. نقش اسلیمی در هنر قواره بری با توجه به محدوده ی قرار گیری قطعات چوب شامل پیچشها و انشعابات مختلفی می شود که گاهی در اثر این پیچشها، نقشهای بدیع و دلفریب دیگری پدید می آیند از میان آنها می توان به نقش بته اشاره کرد. اکثر صاحبنظران این طرح را برگرفته از درخت سرو می دانند که دارای اسامی و مفاهیم مختلفی است. کاربرد این طرح بیشتر رودوزیهای سنتی است وبه ندرت در تزئینات وابسته به معماری استفاده شده است.

 

ابزار و تجهیزات

اره برقی، دستگاههای چند کاره که شامل رنده و اره و گندگی و خراطی است، اره های دستی کوچک، انواع سوهان های چوب ساب، سوهان های ظریف، گیره های رو میزی، چوب های جنگلی مثل راش، چنار و توسکا و . . .

شیوة کار به این شکل است که ابتدا طرح در این هنر نسبت به مکان مورد نظر انتخاب و اندازه گیری می شود. در مراحلی از این کار می توان چوبها را توسط دستگاههای برقی انجام داد و مرحله نهایی که چفت و بست کردن گره ها بهم می باشد، باید با قرار دادن هر قطعه لای گیره با اره های دستی کوچک برش های کام و زبانه زده شود و با چیدن هر بند (قطعه) شیشه ی رنگین لای درزها قرار می گیرد وبعد ردیف بعدی گره چیده می شود.

کاربرد این هنر در خانه های قدیمی قزوین و بناهای مذهبی در پنجره ها و درها و در قسمتهای مختلف ارسی ها و داخل برخی شمسه های سقف مشاهده می شود.


جریان رنگ و نور در لابه لای گره ها و چفت وبست پیچان نوارهای چوبی ، فضای رویایی و خیال انگیز در اتاق های این ساختمان ها بوجود می آورد. نقوش گیاهی و گل و بسته های اسلیمی در کنار نقوش هندسی ، بنا به سلیقه هنرمندان این در و پنجره ها جای می گیرد. گاه در لا به لای این نقوش هندسی ، سطوح ریزی از آینه نیز بکار می رود. این هنر در ساخت پنجره ها بزرگ تر مشرف به حیاط در شاه نشین های موسوم به «اروسی» به اوج خود رسیده است. قدمت اروسی ساز در سنندج تقریباً به سیصد و پنجاه سال پیش می رسد و نمونه های موجود بر مهارت کم نظیر استادکاران سنندجی در این هنر ، مهر تأیید می گذارد.




طبقه بندی: صنایع دستی فرهنگ ماندگار،

تاریخ : شنبه 29 مرداد 1390 | 03:34 ب.ظ | نویسنده : مرتضی اسکندرنژاد | نظرات

  • جستوجوی فایل
  • قالب میهن بلاگ
  • ضایعات