تبلیغات
mehr54.b36@gmail.com صنایع دستی ایران تنظیم کننده مرتضی اسکندرنژاد - "ماشته"، میراث ماندگار زنان لر

لرستان با قدمت دیرینه در زمینه‌های مختلف دارای صنایع‌دستی بی‌نظیری است که تنوع آن در کمتر نقطه‌ای از کشور مشاهده می‌شود.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه لرستان، در زمانی كه بسیاری از رشته‌های اصیل این صنعت در استان رو به فراموشی رفته، اما تلاش مسئولان باعث شده برخی از آنها نه تنها احیاء بلکه به تولید انبوه نیز برسد كه یکی از این رشته‌ها، "ماشته بافی" است که علاقمندان زیادی داشته و از قدیم‌الایام به عنوان یک کالای ضروری در خانواده‌های لرستانی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.


http://www.chtn.ir/UploadedFiles/Fa/Article/2/Image53080.jpg

در خصوص این صنعت یکی از شهروندان لرستانی به خبرنگار ایسنا، گفت: صنایع دستی هر قوم و ملتی، معرف ذوق و خلاقیت‌های آنان در پاسخ به ضرورت‌های مادی و معنوی در مرحله مشخصی از گسترش تاریخی است.

"عشرت نصیری"، با بیان اینکه صنایع‌دستی تجلی ویژگی‌های فرهنگی و مظهر تمدن انسانهای هر جامعه در گذر تاریخ است، اظهار کرد: صنایع‌دستی لرستان محصول دستها و ذوق افرادی است که با انگشتان خود با یاری تار و پود نقش ماندگار بر گلیم و جاجیم ترسیم کرده‌اند.

یک صنعتگر ماشته بافی می‌گوید: انواع صنایع‌دستی عشایر لرستان را سیاه چادر، چیت، قالی و گلیم وصنایع دستی روستایی شامل قالی، گلیم، رنگرزی و ماشته بافی تشکیل می‌دهند و عمده صنایع دستی شهری نیز خراطی، نمدبافی، قلم زنی، ورشوسازی، قالی، موج و گلیم بافی هستند.



"پروین دریکوند"، بیان کرد: یکی از هنرهای بومی رایج در لرستان ماشته است که با دار مخصوصی به نام "جیلا" بافته می‌شود. این دست بافته از چهار قطعه نواری شکل به عرض 50 سانتی متر و به طول دو متر تهیه می‌شود، سپس به صورت عرض به هم دوخته و متصل می‌شوند و یک تخته کامل را به ابعاد 2در2 بوجود می‌آورند.

وی ادامه داد: ماشته موارد استفاده متعددی دارد که اهم آنها عبارتند از رختخواب پیچ که معمولاً در جهیزیه دختران دو یا چند تخته قرار می‌دهند، جل اسب، زیرانداز کف اتاق، سیاه چادر، رویه کرسی، زیر انداز، رو انداز، پرده، سجاده و... استفاده شده است.



یکی دیگر از صنعتگران ماشته بافی با بیان اینکه بافت ماشته با توجه به ضرورت و نیاز آن در زندگی به سالهای دور می‌رسد، متذکر شد: برای تهیه این دست بافته از دو نوع نخ استفاده می‌شود. نخهای پشمی بعضاً با همان رنگهای طبیعی سفید، سیاه، سورمه‌ای، سبزتیره، آبی روشن و قرمز مورد استفاده قرار گرفته و در صورت نیاز توسط رنگرز رنگ می‌شود و دوکهای نخ مصنوعی خارجی که از رنگ بندی و استحکام بیشتری برخوردارند.

ماشته بافی

"معصومه حسنوند"، ادامه داد:عمده‌ترین طرحی که در بافت ماشته استفاده می‌شود، طرح شطرنجی است که آن را "حقه" می‌گویند.

یک کارشناس صنایع دستی لرستان نیز به خبرنگار ایسنا گفت: ماشته یکی از دست بافته‌های سنتی لرستان بوده که مصرف عمده آن رختخواب پیچ است.

"حمزه‌ای"، ادامه داد: تاریخ دقیقی از پیشینه تاریخی این صنعت در استان در دست نیست، ماشته جز پارچه‌های دستبافت لرستان محسوب می‌شود و بر اساس اسناد موجود ساخت پارچه به اواخر دوره زندیه و قارجار برمی‌گردد.

وی اظهار کرد: ماشته بافی از هنر عشایر بوده و با توجه به سوابق عشایر لر در لرستان می‌توان گفت ماشته همپای عشایر در استان وجود داشته است.

این کارشناس صنایع دستی لرستان اضافه کرد: از این محصول به عنوان رختخواب پیچ، رویه کرسی، پرده، رو انداز و زیرانداز استفاده شده است، ماشته در گذشته از جنس پشم بوده و الیاف طبیعی و رنگرزی طبیعی در بافت آن به کار برده می‌شد، اما در حال حاضر متاسفانه با منسوخ شدن ریسندگی و رنگرزی طبیعی بیشتر از الیاف مصنوعی استفاده می‌شود.

حمزه‌ای، گفت: ماشته در حال تولید است و دلیل عمده آن وجهه فرهنگی آن بوده که برای جهیزیه عروس و داماد به عنوان رختخواب پیچ استفاده می‌شود، زوجهای جوان ماشته را به عنوان نمادی از زندگی جدید به خانه بخت می‌برند و همین عامل باعث تداوم این هنر تاکنون شده است.

وی تصریح کرد: برای گرفتن نشان اصالت از سازمان یونسکو برای ماشته از سوی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اقدام شده که سال آینده جواب آن داده می‌شود.

حمزه‌ای با اشاره به اینکه هرمی بافی بروجرد، بافت سیاه چادرو چیت بافی در حال منسوخ شدن است، متذکر شد: با تغییر ماهیت زندگی عشایری برخی از هنرها کاربرد خود را ازدست داده و در حال منسوخ شدن هستند، عدم وجود مواد اولیه نیز از دیگر عوامل منسوخ شدن برخی از صنایع دستی لرستان است.

معاون صنایع دستی لرستان نیز در این خصوص به ایسنا گفت: در حال حاضر 53 رشته فعال در زمینه صنایع دستی داریم که ماشته، گلیم، ورشو،قلم زنی محصولات فلزی، حصیربافی، آلات موسیقی، منبت، مشبک،معرق، پیکره سازی، نقاشی روی شیشه، قلاب بافی و تابلو فرش و قالی بافی و.... از جمله این رشته‌هاست.

"علی مرزبان"، با بیان اینکه همچنین 26 رشته صنایع دستی بومی در استان وجود دارد، اضافه کرد: ماشته یکی از مهمترین و اصیل‌ترین دستباف قوم لر است که در استان به اشتباه به آن نیز جاجیم گفته می‌شود، در حالی که ساخت و مواد ماشته با جاجیم متفاوت است.

وی تصریح کرد: ماشته دارای جنسی ضخیم و پشمی بوده و بیشتر به عنوان رختخواب پیچ معروف ودر میان قوم لر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی با تاکید بر اینکه مصرف این محصول کاربردی شده و درگذشته به عنوان رویه کرسی، زیر انداز، رو انداز، پرده ، سجاده و... استفاده می‌شد و در حال حاضر به عنوان رومبلی، رو صندلی و جاموبایلی و... نیز استفاده می‌شود، تصریح کرد: در حال حاضر بیش از 200 کارگاه ماشته بافی در استان فعالیت دارند که 100کارگاه آن در شهرستان کوهدشت مستقر هستند، برای هر تیکه دوزی ماشته 2 تا 4 نفر کار می‌کنند.

معاون صنایع دستی لرستان با اشاره به اینکه مواد اولیه این صنعت در استان وجود دارد و وابستگی به استانها دیگر نداریم، اظهار کرد: این محصول بیشتر از پشمهای اکرولیک و رنگهای کارخانه‌ای شامل سفید، قرمز، آبی و سورمه‌ای بافته می‌شود و هر صنعتگر در روز بیش از شش متر ماشته تولید می‌کند.

وی با بیان اینکه ماشته در ابعاد 2 در2 بافته شده و نوع پشمی آن بین 18 تا 20 هزار و نوع ابریشمی بین 12 تا 15 هزار تومان به فروش می‌رسد، اظهار کرد: این صنعت مورد استقبال میهمانان و مسافرین نوروزی در استان قرار گرفته و این دست بافته زنان لر را به عنوان سوغات به شهرهای خود می‌بردند

تاریخ : سه شنبه 12 دی 1391 | 07:14 ب.ظ | نویسنده : مرتضی اسکندرنژاد | نظرات

  • جستوجوی فایل
  • قالب میهن بلاگ
  • ضایعات